Fikirler ve bunların ifade edilmesiyle oluşan fikir ürünleri; kültür, sanat, bilim, sanayi ve teknoloji alanlarında bugünkü düzeye gelinmesini doğrudan etkileyen unsurların başında gelir.
Fikir ürünleri olarak; eserler, buluşlar, endüstriyel tasarımlar, markalar, coğrafi işaretler, entegre devre topografyaları, yeni bitki türleri, ticaret unvanları, ticaret sırları, bilgisayar yazılımları, internet alan adları, veri tabanları, vb. ürünler sayılabilir.
Ülkemizde fikir ürünlerine ilişkin özendirici ve koruyucu nitelikli uygulamaların Osmanlı Devleti’nin ilk kuruluş yıllarına kadar uzandığına ilişkin kaynaklar olduğu bilinmektedir. Telif Nizamnamesi (1857), Hakkı Telif Kanunu (1910), Alameti Farika Nizamnamesi (1871), İhtira Beratı Kanunu (1879) yazılı kurallar getiren ilk metinler olarak bilinir.
Fikirlerin ifade edilmesi ile oluşan farklı fikir ürünleri, özelliklerine göre farklı adlarla adlandırılmıştır. Örneğin; roman, şiir, resim, heykel gibi edebiyat ve sanat alanındaki fikir ürünleri: “eser”, sanayi alanında yapılan yenilikler:
“buluş”, ürünlerin iki ve üç boyutlu görünüşleri “endüstriyel tasarım” olarak adlandırılmıştır.
Fikir ürünlerinin çeşitliliği bu alanda kullanılan terim ve kavramları da sayıca artırmıştır. Değişik özellikteki fikir ürünlerinin farklı adlarla adlandırılması, bunların gerek yasal düzenlemeler ve gerekse günlük dilde kullanımı sırasında
sorunları da ortaya çıkarmıştır.
WIPO tanımlamalarında “Fikri Haklar” üst kavram olarak belirtilmekte, bu üst kavram “Sınaî Haklar” ile “Eser Sahibinin Hakları ve Bağlantılı Haklar” olarak iki bölümde sunulmaktadır. Kurucu ortağımız ve Genel Müdürümüz M. Kaan Dericioğlu tarafından,Fikri Haklar alanında terim birliğini sağlamak ve aynı dili konuşabilmek amacıyla WIPO’nun bu ayırımı esas alınarak hazırlanan bu sözlükte; mevcut yasal düzenlemeler ele alınmış, bu düzenlemelerdeki tüm sözcüklerin dizinleri yapılarak eş ve eş anlamlı olanlar ile terim veya kavram
olmayanlar elenmiş, seçilen bu terim ve kavramların kısa açıklamaları ile İngilizce (ing.), Almanca (alm.), Fransızca (fr.) karşılıkları yazılmıştır.
1074 terim ve kavramdan oluşan Fikri Haklar Sözlüğü; Fikri Haklarla İlgili Genel Terimler, Eserler, Buluşlar, Endüstriyel Tasarımlar, Markalar, Coğrafi İşaretler, Alan Adları olarak ayrı bölümlerde düzenlenmiştir. Fikri Haklar alanı ile ilgili Uluslararası Andlaşmaların önemi nedeniyle, değişiklik tarihleri ve Türkiye’nin üyeliği bilgileri eklenerek, ayrı bir liste hazırlanmıştır.
Kaan Dericioğlu’nun yılların bilgi birikimiyle harmanladığı bu titiz çalışması, 22 Haziran 2010 Salı günü, TÜSİAD tarafından, Taksim The Marmara otelde pek çok değerli konuşmacının katılımıyla düzenlenecek olan FİKRİ HAKLARLA DEĞER YARATMAK seminerinde tanıtıldı.
Fikri Haklar Sözlüğü'nü http://www.tusiad.org/FikriHaklarSozlukForm.pdf adresindeki formu doldurarak TÜSİAD'dan temin edebilirsiniz.
