Eser Sahibinin Hakları

Eser Sahibinin Hakları

Eser sahiplerine tanınan yasal koruma iki ana hak sahipliği olan MANEVİ HAKLAR ve EKONOMİK (MALİ) HAKLAR olarak yorumlanmaktadır.

Manevi Haklar

“Manevi Hak” yalnız gerçek fikir ürünü sahibi tarafından kullanılabilir, başkasına devir edilemez.

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Madde 14 ve 16’da düzenlenen manevi haklarla ilgili hükümlerde “Bu haktan sözleşme ile vazgeçme hükümsüzdür” ifadesi yer almaktadır.

·         Topluma Sunma Hakkı
Bir eserin topluma sunulup sunulmayacağını, yayınlanma zamanını ve biçimini yalnız eser sahibi belirler.

 

·         Adın Belirtilmesi Hakkı
Eseri, adı ya da takma adı ile ya da adsız olarak, kamuya sunma ya da yayınlama konusunda karar vermek yetkisi yalnız eser sahibine aittir.

 

·         Eserde Değişiklik Yapılmasını Yasaklamak Hakkı
Eser sahibinin izni olmadan, eserde kısaltmalar, ekleme ve başka değiştirmeler yapılamaz.

 

 

  

Ekonomik (Mali) Haklar


Manevi hak sahibi ile ekonomik hak sahibi aynı kişi olabilir. Eser sahibi fikir ürününden ekonomik olarak yararlanılmasını bir başka gerçek ya da tüzel kişiye verebilir.

 

·         İşlenme Hakkı
Bir eserden, onu işlemek yoluyla yararlanma hakkı yalnız eser sahibine aittir. Örneğin bir roman esas alınarak yazılacak bir senaryo işlenme kabul edilmektedir. Dolayısıyla işlenme için öncelikle romanın yazarı olan eser sahibinden ya da mali haklardan biri olan işlenme hakkı bir başkasına devir edilmiş ise, işlenme hakkını verecek kişiden yazılı izin alınması gerekir.

 

·         Çoğaltma Hakkı
Bir eserin ya da işlenmelerinin bir bölümünü ya da tümünü çoğaltma hakkı, yalnız eser sahibine aittir. Eserlerin aslından ikinci bir kopyasının çıkarılması ya da eserin işaret, ses ve görüntü iletimine ve tekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek olan her türlü araca kayıt edilmesi, her türlü ses ve müzik kayıtları ile mimarlık eserlerine ait plan, proje ve krokilerin uygulanması da çoğaltma sayılır.

 

·         Yayma Hakkı
Bir eseri, onun aslından ya da işlenmesinden oluşturulan çoğaltmalarını dağıtmak, kiralamak ya da satışa çıkarmak ya da herhangi bir biçimde ticaret konusu yapmak ve bu yoldan yararlanmak yalnız eser sahibine aittir. Yurt dışında oluşturulan çoğaltmaların yurt içine getirilmesi durumunda, eseri yayma ve yararlanma hakkı eser sahibinindir. Kendi izni olmadan yapılan çoğaltmaların ithalini yasaklama hakkı yalnız eser sahibine aittir.

 

·         Temsil Hakkı
Bir eserden, onun asıl ya da işlenmesinin doğrudan doğruya ya da işaret, ses ya da resim iletimine yarayan araçlarla genel yerlerde okumak, çalmak, oynamak ve göstermek gibi temsil yoluyla yararlanma hakkı yalnız eser sahibine aittir.

 

 

·         İşaret, ses, görüntü iletimine yarayan araçlarla kamuya iletim hakkı
Bir eseri ya da işlenmelerini işaret, ses ya da görüntü iletimine yarayan araçlarla kamuya iletilen eserleri alarak tekrar iletmek ya da hoparlör ya da diğer teknik donanımlarla genel yerlerde temsili yalnız eser sahibine aittir.